با گذشت بیش از نیمی از سال و افزایش هزینه‌های زندگی، موضوع ترمیم دستمزد کارگران ۱۴۰۵ دوباره به یکی از مهم‌ترین مطالبات جامعه کارگری تبدیل شده است. نمایندگان کارگری خواستار بازنگری در مزد برای نیمه دوم سال هستند، اما تا آبان ماه هنوز تصمیم رسمی در شورای عالی کار گرفته نشده است. در این گزارش، آخرین وضعیت این پرونده و ارقام فعلی حقوق کارگران را مرور می‌کنیم.
حقوق فعلی کارگران در سال ۱۴۰۵
مبنای پرداخت فعلی، بخشنامه مزد ۱۴۰۵ وزارت کار است. بر اساس این بخشنامه:
- حداقل مزد روزانه: ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال
- حداقل مزد ماهانه (ماه ۳۰ روزه): ۱۶۶ میلیون و ۲۵۵ هزار و ۵۰۰ ریال (حدود ۱۶.۶ میلیون تومان)
- حق مسکن: ۳ میلیون تومان در ماه
- بن خواربار: ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در ماه
- حق اولاد: بر اساس سه برابر حداقل مزد روزانه برای هر فرزند
فاصله دستمزد با سبد معیشت
به گفته فعالان کارگری، هزینه سبد معیشت یک خانوار کارگری در مهر ۱۴۰۵ به حدود ۹۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده است. این رقم چند برابر حداقل دستمزد و مزایای قانونی است. همین فاصله بزرگ، دلیل اصلی درخواست برای ترمیم مزد در میانه سال است. افزایش قیمت مواد غذایی، اجاره‌بها، حمل‌ونقل و دارو، قدرت خرید کارگران را به‌شدت کاهش داده است.
تا آبان ۱۴۰۵ هنوز رقم، شیوه و زمان اجرای ترمیم مزد به‌صورت رسمی تصویب و ابلاغ نشده است.
آخرین وضعیت در شورای عالی کار
بر اساس گزارش‌ها، قرار بود شورای عالی کار تا پایان شهریور تغییرات احتمالی مزایای مزدی را بررسی کند. با این حال، مذاکرات میان نمایندگان کارگری، کارفرمایی و دولت هنوز به نتیجه نرسیده است. محل اختلاف اصلی، میزان افزایش و منبع تأمین مالی آن است. کارفرمایان می‌گویند افزایش هزینه‌ها و رکود بازار، توان پرداخت را کاهش داده است. در مقابل، نمایندگان کارگری تأکید دارند که بدون ترمیم مزد، معیشت کارگران به‌شدت آسیب می‌بیند.
گزینه‌های مطرح‌شده برای ترمیم
- افزایش حق مسکن: یکی از گزینه‌های پرتکرار که بار کمتری بر پایه مزد و سنوات دارد.
- افزایش بن خواربار: کمک مستقیم به هزینه خوراک خانوار.
- افزایش پایه مزد: مطلوب‌ترین گزینه برای کارگران که بر عیدی، سنوات و مستمری اثر می‌گذارد.
- کمک‌های غیرنقدی: مانند کالابرگ ویژه کارگران یا تخفیف خدمات.
عیدی کارگران ۱۴۰۵
عیدی و پاداش پایان سال کارگران مشمول قانون کار، معادل ۶۰ روز آخرین مزد است و سقف آن ۹۰ روز حداقل مزد تعیین می‌شود. بر اساس ارقام فعلی، حداقل عیدی حدود ۲۰ میلیون تومان و سقف آن حدود ۳۱ میلیون تومان برای یک سال کامل کار است. اگر ترمیم مزد در پایه انجام شود، مبلغ عیدی نیز افزایش خواهد یافت.
توصیه به کارگران
- فیش حقوقی خود را هر ماه بررسی کنید و از پرداخت حق مسکن، بن و حق اولاد مطمئن شوید.
- سوابق بیمه خود را در سامانه تأمین اجتماعی کنترل کنید.
- در صورت پرداخت کمتر از حداقل قانونی، می‌توانید به اداره کار محل خود شکایت کنید.
- اخبار رسمی مصوبات را فقط از ورزش و زندگی منابع معتبر دنبال کنید.
اثر تورم بر حقوق کارگران
کارشناسان اقتصادی معتقدند افزایش دستمزد در ابتدای سال، در ماه‌های بعد تحت تأثیر تورم بخش زیادی از اثر خود را از دست می‌دهد. به همین دلیل، کارگران در نیمه دوم سال معمولاً با کاهش محسوس قدرت خرید روبه‌رو می‌شوند. برخی کارشناسان پیشنهاد می‌کنند سازوکاری برای افزایش خودکار مزد بر اساس نرخ تورم رسمی ایجاد شود تا نیاز به مذاکرات طولانی میانه سال کاهش یابد.
نقش تأمین اجتماعی و بازنشستگان
هر تصمیمی درباره ترمیم مزد کارگران، بر حق بیمه و در نهایت بر مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز اثر دارد. به همین دلیل، بازنشستگان کارگری نیز این پرونده را با دقت دنبال می‌کنند و خواستار همسان‌سازی مستمری‌ها با تورم هستند.
جمع‌بندی
ترمیم دستمزد کارگران ۱۴۰۵ هنوز در شورای عالی کار بلاتکلیف مانده است. حقوق پایه فعلی حدود ۱۶.۶ میلیون تومان است، در حالی که سبد معیشت به ۹۱ میلیون تومان رسیده. تصمیم نهایی درباره میزان و شیوه ترمیم، احتمالاً در جلسات آینده شورا مشخص خواهد شد.
